Geschiedenis

Geschiedenis van de scheidsrechtersvereniging Zeeuws-Vlaanderen

Ook in de vooroorlogse jaren kwamen de scheidsrechters in Zeeuws- Vlaanderen bijeen. Nog wel niet in verenigingsverband, maar de behoefte om met elkaar te kunnen praten en elkaar steun en
“informatie” te geven was er wel. In die tijd reed men echter nog niet “even” van Sas van Gent naar
Hulst om over grotere afstanden maar niet te spreken en “even bellen” was ook nog niet mogelijk. Wat heeft mensen dan toch bezield, zo kunnen wij ons nu afvragen, om in die tijd een vereniging met een regionaal karakter op te richten? Wat het ook is geweest, op 9 februari 1939 kwamen Johan Dierick (Sas van Gent), Frans Lensen (Axel), Piet(je) Kouijzer (Kloosterzande), Willem Openeer (Axel) en Cor van de Velde (Koewacht) met anderen bijeen in Axel en werd onze huidige vereniging opgericht.

Het gebeurde in het café Jansen (het was al het clublokaal van de V.V. “Axel”) in de Noordstraat in
Axel. De plaats Axel is altijd de “thuishaven” van de vereniging geweest en statutair staan we ook in
Axel geregistreerd. Door de aanwezigheid van de rivier de “Braakman”, was er met het Westen niet
veel contact en de vereniging werd dan ook de Scheidsrechtersvereniging “Oost Zeeuws-
Vlaanderen”. Dat is zo gebleven tot 1966. Tot zolang waren de scheidsrechters uit het “Westen”
aangesloten bij de groep “Walcheren”. Reeds kort na de oprichting sloot de vereniging zich aan bij de landelijke organisatie, later genoemd de COVS. Het contact met de Centrale Organisatie van
Voetbalscheidsrechters was echter vooral op papier.

De vereniging was nog maar nauwelijks opgericht toen de oorlog uitbrak. Het reizen werd nog
moeilijker en bovendien kwam er verbod op “vereniging en vergaderen”. Desalniettemin is men niet
bij de pakken gaan neerzitten en zo goed en kwaad als het ging werden de contacten in stand
gehouden. Er werden in die tijd ook “noodcompetities” gespeeld en de scheidsrechters konden toch regelmatig hun wedstrijdje fluiten.

Door de ontplooiing en ontsluiting van Zeeuws-Vlaanderen als werk- en woongebied, na de oorlog,
waardoor er ook meer mogelijkheden voor de sport werden geopend, is de vereniging toen eerst
echt goed van de grond gekomen en ook het ledenaantal groeide gestaag. Er kwam ook steeds meer contact met de overige scheidsrechtersverenigingen en jaarlijks kwamen de leden van de Zeeuwse groepen bij elkaar om het voetbalseizoen sportief af te sluiten. In het blad “de Scheidsrechter” van juli 1961 lazen we onder meer dat op 2 juli het zevende Zeeuwse Scheidsrechters- toernooi was gehouden op de velden van de V.V. “Axel”. Voor de eerste keer was ook de inmiddels opgerichte SV. “Schouwen-Duiveland” aanwezig. Ook voorzitter Bakker van de KNVB afdeling “Zeeland” luisterde het toernooi op.

Initiatiefnemer en eerste voorzitter, Johan Dierick, trok de wagen tot 1947 omdat hij toen verhuisde
naar Den Haag. Hierna kwamen Frans Lensen en Adrie van Riel. In 1956 werd het roer in handen
gegeven van Henk Mos. Er kwam een doorbraak voor Zeeland en met name voor “Zeeuws-
Vlaanderen”, zeker toen hij lid werd van het hoofdbestuur van de COVS. Het was ook onder zijn leiding dat in 1964 in het voormalige Hotel “Des Pays Bas” in Terneuzen het 25-jarig jubileum werd gevierd. Oud-COVS-voorzitter Jaap Bax was aanwezig namens het Hoofdbestuur. Medeoprichter Cor van de Velde werd gehuldigd wegens het 25-jarig lidmaatschap.

Na Henk Mos was Rinus van de Linde nog een paar jaar voorzitter en in 1967 werd Lucien Roelandt in deze functie benoemd. Bij het 40-jarig jubileum in 1979 schreef deze in zijn voorwoord van het jubileumboek: ‘Wij zijn uitgegroeid tot een vereniging welke een prima samenwerking heeft met de overige COVS-groepen. De samenwerking met de KNVB afdeling “Zeeland” is uniek in Nederland te noemen en eveneens kunnen we spreken van een hechte samenwerking met de voetbalclubs in onze regio. We zijn uitgegroeid tot een vereniging van bijna 150 leden die als strijdbaar doch eerlijk bekend staat.’

In het kader van het jubileum had de vereniging de organisatie op zich genomen van het Districts
Veldvoetbaltoernooi van de COVS. Het is de enige maal in de geschiedenis van dit toernooi dat het
niet is doorgegaan. Vanwege extreme droogte mochten we niet op de velden.
Het “strijdbare” binnen de groep is éénmaal echt te ver gegaan en in 1974 brak er een staking uit
onder de Zeeuws-Vlaamse arbiters. Een onenigheid over de benoeming van een lid in de
Scheidsrechterscommissie van de KNVB afdeling “Zeeland” bracht de scheidsrechters tot het
uiterste. Iedereen echter binnen de voetbalwereld, doch met name de COVS en de KNVB, trok zich
het probleem aan en er kwam veel overleg op “hoog niveau”, zeker toen ook de landelijke pers zich
er mee ging bemoeien: het werd immers de eerste staking van scheidsrechters. Omdat ook binnen
de vereniging niet iedereen achter het initiatief stond, bleef de schade tot een minimum beperkt.
Wellicht heeft dat er toe bijgedragen dat de KNVB afdeling “Zeeland” een betere samenwerking met de COVS-groepen (zeer) nuttig vond. Een landelijk initiatief werd onderkend en op 1 december 1975 werd de “werkovereenkomst” getekend.

Nadat Lucien Roelandt in 1978 was gehuldigd omdat hij 25 jaar bestuurslid en inmiddels meer dan 10 jaar voorzitter was, waarvoor hij werd benoemd tot erelid en hij de “Gouden Scheidsrechter”
ontving, gaf hij in 1981 de voorzittershamer over aan Levien de Groote, welke deze functie bijna 10
jaar vervulde. Onder zijn leiding werd in 1989 het 50- jarig jubileum gevierd. Rond deze mijlpaal had de jubileumcommissie weer een uitgebreid programma voorbereid. Zo was ex-toparbiter Jan Keizer op bezoek en vond er een forum plaats met niemand minder dan de toenmalige voorzitter van de KNVB, Marten Kastermans, betaald voetbalscheidsrechter Jef van Vliet en de bekende Belgische reporter Rik de Saedeleer. Op 15 april was er een grootse receptie en feestavond in het Churchill Hotel te Terneuzen. De vereniging telde toen 165 leden, wat het hoogste aantal in de geschiedenis is geweest.

Niet alleen tijdens een jubileum, maar ieder verenigingsjaar heeft de vereniging een uitvoerig
programma. Hierbij wordt zowel aandacht besteed aan het nuttige maar ook aan het aangename.
Belangrijkste is om de onderlinge banden te verstevigen en met elkaar de inhoud van het
scheidsrechter zijn meer gestalte te geven. De taak en functie van de scheidsrechter, de spelregels en de manier van leiding geven is daarbij een centraal onderwerp. Trouw wordt er ook deelgenomen aan wedstrijden en toernooien welke worden georganiseerd door de COVS district Zuid 1.

Het werven, het opleiden en het begeleiden van scheidsrechters is echter zeker
de laatste jaren geen eenvoudige zaak. De belangstelling om scheidsrechter te worden is allengs
minder geworden en mede daardoor zien we een vergrijzing binnen het scheidsrechterskorps. Een
goed initiatief is het dan ook om de “aanwas” te gaan zoeken bij de jeugd. Een cursus voor
pupillenscheidsrechter gevolgd door een cursus junioren- scheidsrechter moet meer belangstelling
kweken bij de jeugd en wie de jeugd heeft, heeft… Laten we hopen dat het waar is.

Vanzelfsprekend willen we het jubileumjaar gebruiken om promotie te maken voor het
scheidsrechteren en voor onze vereniging. Deze telt momenteel (helaas) maar ruim honderd leden
(meer). Bovendien moeten we vaststellen dat waar geen kwantiteit ook minder kwaliteit is. Waar ligt
de tijd dat meerdere Zeeuws-Vlamingen in de hoogste regionen van het amateurvoetbal floten. En
waarom is behalve destijds Gerard de Schepper het niemand gelukt om echt “door te breken”

60 jaar lang hebben velen moeite en inspanning gegeven om de belangen van de Zeeuws-Vlaamse scheidsrechters te behartigen. Dat het momenteel veel meer inzet vraagt valt niet te ontkennen, echter dat mag geen reden zijn om echt ongerust te worden. Met elkaar zullen we moeten proberen de vereniging, daar waar het duister is geworden, nieuw licht in te blazen. En ik ben er van overtuigd dat velen van onze leden hieraan willen meewerken. Een vereniging welke meer dan 60 jaar bestaat kan en zal niet ten onder gaan!